بیشتر داوطلبان کنکور تصور میکنند باید بعد از مطالعه هر درس، سریع سراغ تست زماندار بروند؛ در حالی که اولین مرحله یادگیری، تست آموزشی است. اگر این مرحله را درست انجام دهید، هم مطالب بهتر در ذهنتان تثبیت میشود و هم در آینده هنگام تستهای زماندار درصد بالاتری خواهید زد. تست زنی آموزشی در واقع تستها و سوالاتی هستند که پس از خواندن درسنامه مبحث، باید برای تثبیت مطالب خوانده شده و بهکارگیری نکاتی که یاد گرفتید، پاسخ دهید، بدون اینکه درگیر زمان گرفتن و درصد پاسخهای صحیح شوید. در این مقاله به زبان ساده توضیح میدهیم تست آموزشی چیست، چه تفاوتی با تست سنجشی دارد و چگونه باید از آن استفاده کنید.
تست آموزشی چیست؟
اگر بخواهیم تعریف تست آموزشی را به سادهترین شکل بیان کنیم، باید بگوییم:
تست آموزشی، تستی است که بلافاصله بعد از مطالعه یک مبحث و با هدف یادگیری، تثبیت مطالب و رفع اشکالات حل میشود، نه برای سنجش درصد و سرعت.
چیزی که ما در مشاوره تحصیلی همواره روی آن تاکید داریم، این است که در تست زنی آموزشی قرار نیست برای خودتان زمان بگیرید یا نگران تعداد پاسخهای درست باشید. هدف اصلی این است که سؤال را تحلیل کنید، مسیر رسیدن به پاسخ را یاد بگیرید و اگر نکتهای را فراموش کردهاید، همان لحظه آن را برطرف کنید. به همین دلیل، پاسخ به سؤال منظور از تست آموزشی چیست را میتوان در یک جمله خلاصه کرد: «یاد گرفتن از تست، نه فقط جواب دادن به تست.»
تست زنی آموزشی چگونه انجام میشود؟
برای اینکه تست آموزشی بیشترین بازدهی را داشته باشد، این مراحل را انجام دهید:
- ابتدا یک بخش از درس یا درسنامه را کامل مطالعه کنید.
- چند تست آموزشی از همان مبحث حل کنید؛ نیازی نیست تعداد زیادی تست انتخاب کنید.
- هر سوال را جداگانه حل کنید و پس از حل کردن همان تست سراغ پاسخنامه بروید و این کار را برای چند تست از تیپهای آموزشی مختلف، امتحان کنید.
- بعد از پاسخ دادن، حتی اگر جواب درست بود، پاسخنامه تشریحی را مطالعه کنید.
- نکات جدید را یادداشت کنید و اگر ضعف داشتید، دوباره همان قسمت از درس را مرور کنید.
- در تست زنی آموزشی کیفیت تحلیل هر سؤال بسیار مهمتر از تعداد تستهایی است که حل میکنید.
- همان تستهایی که در طی درسنامه قرار دارند، برای این منظور کافی هستند و یا اینکه میتوانید تستهای اول موجود در بانک تست مبحث را برای این منظور، تمرین کنید.
تفاوت تست آموزشی و تست سنجشی
بسیاری از داوطلبان این دو نوع تست را با هم اشتباه میگیرند؛ در حالی که هدف آنها کاملاً متفاوت است.
| تست آموزشی | تست سنجشی |
| هدف، یادگیری و تثبیت مطالب است. | هدف، ارزیابی سرعت و میزان تسلط است. |
| بدون محدودیت زمانی انجام میشود. | معمولاً زماندار است. |
| پاسخنامه تشریحی با دقت بررسی میشود. | بیشتر روی نتیجه و درصد تمرکز میشود. |
| مناسب بلافاصله بعد از مطالعه درس است. | مناسب چند روز بعد از یادگیری یا در آزمونهای آزمایشی است. |
بهترین روش این است که ابتدا تستهای آموزشی را انجام دهید و پس از چند روز، همان مباحث را با تستهای سنجشی و زماندار دوباره تمرین کنید.
اشتباهات رایج در تست آموزشی
بعضی از داوطلبان تصور میکنند چون تست آموزشی بدون زمان است، اهمیت زیادی ندارد؛ در حالی که اتفاقاً این مرحله، پایه موفقیت در تستهای زماندار است. رایجترین اشتباهات عبارتاند از:
- حل تعداد زیادی تست بدون تحلیل پاسخنامه
- زمان گرفتن هنگام تست زنی آموزشی
- توجه بیش از حد به درصد پاسخهای صحیح
- رد شدن از تستهای غلط بدون بررسی علت اشتباه
- یادداشت نکردن نکات مهم هر تست
همچنین بهتر است برای تستهای آموزشی ابتدا از تستهای سادهتر یا تستهای ابتدایی کتاب کمکدرسی استفاده کنید و بهتدریج سراغ تستهای دشوارتر بروید.
بهترین منابع برای تست آموزشی
برای انجام تست آموزشی نیازی نیست سراغ سختترین یا زماندارترین تستهای کتاب بروید. بهترین گزینه، تستهای موجود در بخش درسنامه کتابهای کمکدرسی یا چند تست اول هر مبحث هستند که معمولا از ساده به دشوار چیده شدهاند. همچنین میتوانید از تستهای ابتدایی هر تیپ سؤال در هر زیرمبحث استفاده کنید تا ابتدا مفهوم را بهطور کامل یاد بگیرید و سپس به سراغ تستهای دشوارتر و سنجشی بروید. هدف در این مرحله افزایش تسلط بر مطالب است، نه کسب درصد بالا یا رکوردزنی در تستزنی.
آیا تست آموزشی فقط برای دروس اختصاصی است؟
خیر. یکی از اشتباهات رایج این است که تصور میشود تست آموزشی فقط برای درسهای اختصاصی کاربرد دارد. در واقع هر درسی که با تست ارزیابی میشود، میتواند با همین روش مطالعه شود. در درسهای محاسباتی مانند ریاضی و فیزیک، تست زنی آموزشی به درک روش حل مسائل کمک میکند و در درسهای حفظی یا مفهومی نیز باعث تثبیت مطالب و افزایش دقت در پاسخگویی میشود.
بنابراین، فرقی نمیکند در حال مطالعه زیست، شیمی، ریاضی یا حتی درسهای عمومی باشید؛ استفاده صحیح از تست آموزشی در همه آنها میتواند کیفیت یادگیری را افزایش دهد.
جمعبندی
اگر هنوز برایتان سؤال است که تست آموزشی چیه، کافی است این نکته را به خاطر بسپارید: در این روش، هدف اصلی یادگیری از تست است، نه گرفتن درصد بالا. بنابراین بعد از مطالعه هر مبحث، ابتدا چند تست آموزشی حل کنید، پاسخنامه را با دقت بررسی کنید، نکات مهم را یادداشت کنید و بعد از چند روز سراغ تستهای سنجشی و زماندار بروید. این روند باعث میشود هم مطالب را عمیقتر یاد بگیرید و هم هنگام آزمونهای اصلی، سرعت و دقت بیشتری داشته باشید.
سوالات متداول
در تست زنی آموزشی باید زمان بگیریم؟
خیر، در تست زنی آموزشی هدف یادگیری و تحلیل سؤال است؛ بنابراین معمولاً نیازی به زمانگیری وجود ندارد.
بعد از هر درس چند تست آموزشی بزنیم؟
عدد ثابتی وجود ندارد، اما معمولاً حل ۵ تا ۱۵ تست با تحلیل کامل پاسخنامه، بسیار مؤثرتر از حل تعداد زیادی تست بدون بررسی دقیق است.
