دقت کنید که در فرایند برون‌رانی، ریزکیسه‌های موجود در یاخته به بیرون از آن رانده نمی‌شوند، بلکه صرفاً مواد موجود در این ریزکیسه‌ها از یاخته خارج می‌شوند.
بررسی سایر گزینه‌ها:
- گزینهٔ «۱»: سرعت عبور مولکول‌های آب از عرض غشا در طی فرایند اسمز تغییر می‌کند، زیرا در ابتدای فرایند سرعت بیشتر بوده و هرچه اختلاف غلظت در دو سوی غشا کمتر می‌شود، سرعت این فرایند نیز کمتر می‌شود.
- گزینهٔ «۲»: با توجه به متن کتاب درسی، در بعضی از یاخته‌ها (نه همهٔ یاخته‌ها) درون‌بری و برون‌رانی صورت می‌گیرد. ورود ذره‌های بزرگ باعث درون‌بری به درون یاخته می‌شود.
- گزینهٔ «۳»: پس از پایان فرایند اسمز، عبور مولکول‌های آب از عرض غشا متوقف نمی‌شود، زیرا مولکول‌های آب همچنان با داشتن انرژی جنبشی می‌توانند به صورت آزادانه از درون این غشا عبور کنند. در واقع هنگامی که تعداد مولکول‌های آب ورودی به یک فضا با تعداد مولکول‌های خروجی از آن برابر شود، اسمز متوقف می‌شود، نه اینکه عبور مولکول‌های آب از عرض غشا به کلی متوقف شده باشد.

- گزینهٔ «۱»: زیرمخاط چسبیده به مخاط است. در زیرمخاط علاوه بر بافت پیوندی، شبکه‌ای از یاخته‌های عصبی نیز وجود دارد.
- گزینهٔ «۲»: لایهٔ ماهیچه‌ای چسبیده به لایهٔ بیرونی است که دقت کنید در معده از سه بخش طولی، حلقوی و مورب تشکیل شده است.
- گزینهٔ «۳»: لایهٔ مخاط مسئول جذب است. در معده می‌توان بیشترین مقدار اسید را در لولهٔ گوارش مشاهده کرد، ولی بافت پوششی از نوع استوانه‌ای تک‌لایه است.
- گزینهٔ «۴»: لایهٔ بیرونی نسبت به سایر لایه‌ها، از فضای درونی لولهٔ گوارش دورتر است. صفاق پرده‌ای است که تمام اندام‌های درون شکم را به هم وصل می‌کند، ولی همان‌طور که می‌دانیم تمام طول لولهٔ گوارش درون شکم قرار ندارد (مثلاً حلق یا بخش عمدهٔ مری)، در نتیجه لایهٔ بیرونی الزاماً در تمام طول لولهٔ گوارش جزو صفاق نیست.

فرایند انتشار ساده در همهٔ یاخته‌های زنده به جهت جابه‌جا کردن گازهای تنفسی یا سایر مولکول‌های کوچک، قابل انجام است.

بررسی سایر گزینه‌ها:
- گزینهٔ «۱»: در انتشار ساده، مواد در جهت شیب غلظت و از فواصل میان فسفولیپیدها عبور می‌کنند. هر مولکول فسفولیپید دو اسید چرب، یک گلیسرول و یک گروه فسفات دارد.
- گزینهٔ «۲»: در انتشار تسهیل‌شده، مواد در جهت شیب غلظت و با کمک برخی پروتئین‌ها از غشا عبور می‌کنند، ولی در انتشار ساده مولکول‌های پروتئینی نقشی ندارند.
- گزینهٔ «۳»: با توجه به متن کتاب درسی، نتیجهٔ نهایی انتشار هر ماده، یکسان شدن غلظت آن در محیط است.

تنها اندامی از لولهٔ گوارش که کلریدریک‌اسید ترشح می‌کند، معده است. همچنین معده و رودهٔ باریک هر دو، مانند سایر بخش‌های لولهٔ گوارش، توانایی ترشح موسین را دارند. معده و روده همچنین با داشتن پروتئازهای گوارشی، پروتئین‌ها را به مولکول‌های کوچک‌تر تجزیه می‌کنند.

بررسی سایر گزینه‌ها:
- گزینهٔ «۱»: در دستگاه گوارش انسان، کیسهٔ صفرا و معده هر دو بخش کیسه‌ای‌شکل محسوب می‌شوند.
- گزینهٔ «۳»: یاخته‌های لایهٔ ماهیچه‌ای دیوارهٔ معده در سه جهت مختلف قرار گرفته‌اند، ولی دقت کنید که از یاخته‌های اصلی موجود در غدد معده، پپسینوژن ترشح می‌شود، نه پپسین!
- گزینهٔ «۴»: این گزینه تنها در ارتباط با رودهٔ باریک صحیح است و در مورد معده صدق نمی‌کند.

قسمتی از کبد (ب)، قسمتی از لوزالمعده (ج) و بندارهٔ انتهای مری (ه) در نیمهٔ چپ بدن قابل مشاهده هستند.

دقت کنید که چون در صورت سؤال عبارت «قابل مشاهده هستند» آمده است، حتی اگر بخش کوچکی از آن اندام در نیمهٔ چپ بدن قرار داشته باشد، آن مورد صحیح است.

موارد «ب» و «د» صحیح هستند.

بررسی موارد:
- الف) سطوح سازمان‌یابی در جانداران مختلف، متفاوت است؛ بنابراین ویژگی نظم و ترتیب در تمامی جانداران به یک شکل ظاهر نمی‌شود (به عنوان مثال تک‌یاخته‌ای‌هایی که فاقد سطوح سازمان‌یابی تا دستگاه هستند، در حالی که جانداران پُریاخته‌ای تمامی این سطوح را دارند).
- ب) دنا مسئول تنظیم کارهای مختلف در یاخته می‌باشد، پس ویژگی‌هایی مانند سازش با محیط، تولید مثل، هم‌ایستایی و ... به اطلاعات موجود در دنا بستگی دارند.
- ج) ویژگی‌های هم‌ایستایی مانند پاسخ به محیط، سازش با محیط، رشد و استفاده از انرژی، به طور مستقیم تحت تأثیر محیط جاندار قرار دارند. در مجموع هفت ویژگی مشترک میان جانداران وجود دارد، بنابراین می‌توان گفت که اغلب این ویژگی‌ها به طور مستقیم تحت تأثیر محیط جاندار قرار دارند.
- د) با توجه به متن کتاب درسی، رشد به معنی بزرگ شدن و شامل افزایش برگشت‌ناپذیر ابعاد یا تعداد یاخته‌هاست.

کلسترول نوعی لیپید است که فاقد گروه فسفات می‌باشد. کلسترول در غشای سلول‌های جانوری قابل مشاهده است، اما در سلول‌های گیاهی یافت نمی‌شود.

بررسی سایر گزینه‌ها:
- گزینهٔ «۱»: پروتئین‌های حاوی مجرای مرکزی در انتقال تسهیل‌شده نقش دارند و مواد را در جهت شیب غلظتشان جابه‌جا می‌کنند.
- گزینهٔ «۲»: پروتئین‌های انتقال‌دهنده وظیفهٔ انتقال فعال را برعهده دارند. طبق شکل ۱۴ صفحه ۱۴ کتاب درسی، این پروتئین‌ها می‌توانند دارای برجستگی‌هایی به سمت مرکز خود باشند.
- گزینهٔ «۳»: گروهی از پروتئین‌های سراسری عبوردهندهٔ مواد از عرض غشای یاخته‌ای، در هنگام فعالیت تغییر شکل می‌دهند.

بررسی گزینه‌ها:
- گزینهٔ «۱»: در صورت بروز اختلال در میتوکندری‌های یاختهٔ سازندهٔ غدهٔ برون‌ریز بزاقی، به دلیل کمبود انرژی، در تولید و ترشح آنزیم آمیلاز بزاق اختلال ایجاد می‌شود؛ پس گوارش شیمیایی مواد در دهان مختل می‌شود.
- گزینهٔ «۲»: در صورت بروز اختلال در شبکهٔ آندوپلاسمی صاف یاخته‌های برون‌ریز کبد، تولید لیپیدهای صاف مختل می‌شود؛ پس تولید اجزای فسفولیپیدی صفرا نیز دچار اختلال می‌شود. در نتیجه تولید صفرا با اختلال مواجه شده و گوارش مکانیکی چربی‌ها در رودهٔ باریک که به کمک صفرا و حرکات روده باریک انجام می‌شود، مختل می‌شود.
- گزینهٔ «۳»: در صورت بروز اختلال در لیزوزوم‌های سازندهٔ شیرهٔ لوزالمعده، گوارش درون‌یاخته‌ای مختل می‌شود. آنزیم‌های گوارشی ترشحی که در روده انجام وظیفه می‌کنند، هیچ ارتباطی با این لیزوزوم‌ها ندارند، زیرا این آنزیم‌های برون‌یاخته‌ای با همکاری شبکهٔ آندوپلاسمی زبر و دستگاه گلژی، تولید و ترشح می‌شوند.
- گزینهٔ «۴»: تنها یاخته‌های اصلی غدد معده هستند که به ترشح آنزیم‌های گوارشی می‌پردازند و بنابراین با تخریب آن‌ها، اختلال در گوارش پروتئین‌ها قابل انتظار خواهد بود؛ اما دقت کنید مواد تا حد آمینواسیدها تجزیه نمی‌شوند، بلکه تنها به مولکول‌های کوچک‌تر تبدیل می‌گردند.

بررسی گزینه‌ها:
- گزینهٔ «۱»: سطحی‌ترین یاخته‌های غدهٔ معده، یاخته‌های ترشح‌کنندهٔ مادهٔ مخاطی هستند. این یاخته‌ها به ترشح بی‌کربنات نمی‌پردازند و بنابراین در خنثی‌سازی اسید معده نقشی ندارند.
- گزینهٔ «۲»: درشت‌ترین یاخته‌های غدهٔ معده، یاخته‌های کناری هستند. این یاخته‌ها به ترشح HCl می‌پردازند که سبب تبدیل پپسینوژن به پپسین (آنزیم تجزیه‌کنندهٔ پروتئین‌ها) می‌شود. بنابراین با تخریب این یاخته‌ها، گوارش شیمیایی پروتئین‌ها می‌تواند با اختلال مواجه شود.
- گزینهٔ «۳»: دقت کنید که یاخته‌های پوششی سطحی جزو غدد معده نیستند، بلکه در ساختار حفرات معده دیده می‌شوند!
- گزینهٔ «۴»: عمقی‌ترین یاخته‌های غدد معده، یاخته‌های اصلی هستند که به ترشح آنزیم‌های گوارشی می‌پردازند و بنابراین با تخریب آن‌ها اختلال در گوارش پروتئین‌ها قابل انتظار است؛ اما دقت کنید تا حد آمینواسیدها تجزیه نمی‌شوند، بلکه تنها به مولکول‌های کوچک‌تر تبدیل می‌گردند.

بررسی گزینه‌ها:
- گزینهٔ «۱»: بافت پیوندی سست دارای مادهٔ زمینه‌ای شفاف، بی‌رنگ و چسبنده است. با توجه به شکل ۱۷ صفحه ۱۶ کتاب درسی، در این بافت، رشته‌های پروتئینی کلاژن و کشسان به صورت نامنظم در بین یاخته‌ها قرار گرفته‌اند.
- گزینهٔ «۲»: بافت پیوند متراکم در رباط و زردپی یافت می‌شود. این بافت برخلاف بافت پیوندی سست، تعداد و انواع یاخته‌های کمتری دارد.
- گزینهٔ «۳»: بافت پیوندی چربی به عنوان عایق حرارتی و ضربه‌گیر عمل می‌کند. در این بافت، مولکول‌های چربی درون یاخته‌هایی واجد هستهٔ به حاشیه رانده‌شده، ذخیره می‌شوند.
- گزینهٔ «۴»: بافت پیوندی سست معمولاً بافت پوششی را پشتیبانی می‌کند. با توجه به شکل ۱۷ صفحه ۱۶ کتاب درسی، در این بافت، رگ‌های خونی ضخامت بیشتری نسبت به رشته‌های کلاژن دارند.

نورون‌ها یاخته‌های اصلی بافت عصبی هستند. با توجه به شکل ۱۹ صفحه ۱۶ کتاب درسی، دو نوع زائدهٔ دندریت و آکسون به جسم یاخته‌ای نورون متصل می‌باشند. دندریت‌ها نسبت به آکسون، تعداد بیشتری دارند.

بررسی گزینه‌ها:
- گزینهٔ «۱»: منظور بافت ماهیچهٔ اسکلتی است که با توجه به شکل ۱۹ صفحه ۱۶ کتاب درسی، در ارتباط با یاخته‌های عصبی نیز قرار دارد و از آن‌ها پیام عصبی دریافت می‌کند.
- گزینهٔ «۲»: این گزینه در ارتباط با بافت ماهیچهٔ صاف و قلبی صادق است.
- گزینهٔ «۳»: بافت ماهیچهٔ اسکلتی درون هر یاختهٔ خود چندین هسته دارد و به طور حتم دارای ظاهری مخطط می‌باشد.
- گزینهٔ «۴»: هر یاختهٔ ماهیچهٔ صاف، واجد یک هسته بوده و به صورت دوکی‌شکل دیده می‌شود.

یکی از ویژگی‌های جانداران، پاسخ به محیط می‌باشد. یاخته پایین‌ترین سطح سازمان‌یابی حیات است. همهٔ جانداران از یاخته تشکیل شده‌اند.

نادرستی سایر گزینه‌ها:
گزینه «۱»: غذای انسان به طور مستقیم یا غیرمستقیم از گیاهان به دست می‌آید. کلسترول در داخل غشای جانوری وجود دارد.
گزینه «۳»: لفظ «یاخته‌ها» در ارتباط با جانداران تک‌یاخته‌ای صحیح نمی‌باشد. همهٔ جانداران دارای سطح فرد می‌باشند.
گزینه «۴»: یکی از ویژگی‌های جانداران، سازش با محیط می‌باشد. جانداران انرژی می‌گیرند؛ از آن برای انجام فعالیت‌های زیستی خود استفاده می‌کنند و بخشی از آن را به صورت گرما از دست می‌دهند.

دقت کنید که هیچ یک از پروتئین‌های غشای یاخته جانوری در تماس با کلسترول قرار ندارند.

بررسی سایر گزینه‌ها:
گزینه «۱»: مطابق شکل کتاب درسی، همهٔ پروتئین‌های غشایی در تماس با سر آبدوست فسفولیپیدهای غشا می‌باشند.
گزینه «۲»: گروهی از پروتئین‌های یاخته، کانال می‌باشند و منفذی برای عبور مواد دارند.
گزینه «۳»: ریبوزوم‌ها (رناتن‌ها) در ساخت پروتئین‌های یاخته نقش دارند.

منظور صورت سؤال بافت پیوندی سست می‌باشد.
مورد اول) مطابق شکل ۱۷ کتاب درسی واضح است که یاخته‌های این بافت می‌توانند در مجاورت یاخته‌های بافت چربی باشند. (درست)
مورد دوم) گروهی از یاخته‌های بافت پیوندی سست منشعب هستند که انشعابات آن‌ها می‌توانند به هم متصل باشند. همچنین این یاخته‌ها با رشته‌های کلاژن در تماس‌اند. رشته‌های کلاژن و کشسان جزئی از ماده زمینه‌ای نیستند. (نادرست)
مورد سوم) دقت کنید علاوه بر رشته‌های کلاژن و کشسان، در ماده زمینه‌ای بافت انواعی از ترکیب‌های پروتئینی (گلیکوپروتئین) یافت می‌شود. (نادرست)
مورد چهارم) در بافت پیوندی سست برخلاف بافت پیوندی متراکم رشته‌های کلاژن و کشسان می‌توانند به صورت متقاطع قرار بگیرند. (درست)

به شکل ۱ صفحه ۱۸ نگاه کنید، بالاترین بخش روده بزرگ که در سمت راست بدن قرار دارد نسبت به بالاترین بخش این روده در سمت چپ پایین‌تر است.

بررسی سایر گزینه‌ها:
گزینه «۱» دقت کنید که کیموس در معده تشکیل می‌شود و محتویات غذا قبل از ورود به معده کیموس نام ندارند.
گزینه «۲» مطابق شکل ۱ کتاب، لوب کوچکتر کبد در جلوی بخش ابتدایی معده قرار دارد نه پشت آن.
گزینه «۳» مطابق شکل ۱ و ۱۰ فصل ۲، واضح است که بخش انتهایی دوازدهه در سمت چپ بدن قرار دارد.

پروتئازهای غیرفعال دستگاه گوارش، از معده و لوزالمعده ترشح می‌شوند. معده برخلاف لوزالمعده، HCl ترشح می‌کند. HCl نوعی اسید است و موجب کاهش pH می‌شود.

بررسی سایر گزینه‌ها:
گزینه «۱»: همهٔ یاخته‌های زنده به واسطه غشای خود توانایی کنترل عبور و مرور را دارند.
گزینه «۲»: در شیره معده و لوزالمعده، بیکربنات وجود دارد. بیکربنات در حفظ دیواره لوله گوارش از اثر اسید نقش دارد.
گزینه «۳»: صفاق، پرده‌ای از جنس بافت پیوندی است که اندام‌های محوطه شکم را از خارج به هم وصل می‌کند. صفاق، معده و لوزالمعده را دربرمی‌گیرد.

بررسی گزینه‌ها:
گزینه «۱»: ناحیه‌ای که در لوله گوارش فاقد صفاق است، مری می‌باشد. در مری شاهد حرکات کرمی‌شکل هستیم و این نوع حرکات کرمی‌شکل نقش مخلوط‌کنندگی هم دارند.
گزینه «۲»: روده باریک محل انجام مراحل پایانی گوارش است. در روده باریک حرکت قطعه‌قطعه‌کننده دیده می‌شود و هم ماهیچه طولی و هم حلقوی در حرکات لوله گوارش نقش دارند.
گزینه «۳»: حرکت کرمی‌شکل، بیشتر برای پیش‌بردن توده غذایی صورت می‌گیرد و این نوع حرکت در معده در برخورد با بنداره پیلور متوقف می‌شود و نقش مخلوط‌کنندگی به خود می‌گیرد.
گزینه «۴»: معده حرکات کرمی‌شکل دارد و در حرکت کرمی‌شکل در جلوی توده غذایی حلقه انقباضی نداریم.

تنها مورد «د» نادرست است.

مورد الف) واضح است که در بین دو لوب کوچک و بزرگ کبدی، نوعی بافت پیوندی با رنگ سفید مشاهده می‌شود که در اتصال کبد به دیواره شکم نقش دارد. این مورد برداشتی از کتاب است و مستقیماً ذکر نشده است. (درست)
مورد ب) واضح است که تعداد انشعابات مجاری صفراوی در سمت راست کبد بیشتر است. (درست)
مورد ج) کبد صفرا می‌سازد و صفرا حاوی کلسترول و فسفولیپید می‌باشد. همچنین می‌دانیم تولید لیپید از وظایف شبکه آندوپلاسمی صاف است. (درست)
مورد د) کبد ترشحات خود را وارد مجاری صفراوی کبدی می‌کند و سپس این مجاری به مجرای مشترک تبدیل شده و در نهایت به دوازدهه تخلیه می‌شود. پس مجرای صفراوی کبدی مستقیماً به دوازدهه متصل نمی‌باشد. (نادرست)

بررسی گزینه‌ها:
گزینه «۱»: دهان با ترشح آمیلاز توسط غدد بزاقی، محل شروع گوارش کربوهیدرات‌هاست. محل اصلی گوارش شیمیایی مواد روده باریک می‌باشد. در دهان همهٔ انواع آنزیم‌های گوارشی ترشح نمی‌شود.
گزینه «۲»: انتهای مری در سمت چپ است و روده بزرگ روده باریک را احاطه کرده است. مری بافت پوششی سنگفرشی چند لایه دارد.
گزینه «۳»: معده دارای یک لایه ماهیچه‌ای مورب می‌باشد. محل پایانی گوارش پروتئین‌ها نیز روده باریک است. معده و روده در ابتدای خود بنداره ندارند.
گزینه «۴»: معده با ترشح فاکتور داخلی توسط یاخته‌های کناری غدد خود در حفاظت از ویتامین B12 مؤثر است. غده لوزالمعده در زیر و موازی با معده قرار گرفته است. در هر دو اندام ذکر شده، پروتئاز به صورت غیرفعال ترشح می‌شود.

می‌دانیم بین گلبول‌های سفید لنفوسیت‌ها و مونوسیت‌ها فاقد دانه هستند و نوتروفیل‌ها، بازوفیل‌ها و ائوزینوفیل‌ها واجد دانه‌های سیتوپلاسمی هستند. نوتروفیل‌ها دارای دانه‌های روشن ریز هستند. ائوزینوفیل‌ها دارای دانه‌های روشن درشت هستند. بازوفیل‌ها هم دارای دانه‌های درشت تیره هستند. بنابراین عبارت گزینهٔ ۳ به نوتروفیل و ائوزینوفیل اشاره می‌کند. طبق متن صفحهٔ ۶۳ کتاب درسی همهٔ گلبول‌های سفید ضمن گردش در خون، در بافت‌های مختلف بدن نیز پراکنده‌اند. بررسی سایر گزینه‌ها: گزینهٔ «۱»: می‌دانیم لنفوسیت‌ها منشأ لنفوئیدی دارند؛ سایر گلبول‌های سفید منشأ میلوئیدی دارند. مونوسیت گلبول سفید با منشأ میلوئیدی است که فاقد دانه می‌باشد. گزینهٔ «۲»: با توجه به توضیحات بالا نوتروفیل دارای هستهٔ چند قسمتی و ائوزینوفیل دارای هستهٔ دو قسمتی دمبلی‌شکل است و هر دو واجد دانه‌های روشن هستند. گزینهٔ «۴»: دقت کنید همهٔ گویچه‌های سفید، یک هسته بیشتر ندارند (ممکن است در برخی، این هسته چند قسمت شده باشد).

کبد و طحال در کنار مغز استخوان در دوران جنینی به ساخته شدن گلبول‌های قرمز و گلبول‌های سفید (یاخته‌های خونی) می‌پردازند. می‌دانیم کبد و کلیه به واسطهٔ ترشح هورمون اریتروپویتین، در تنظیم سرعت تولید گلبول‌های قرمز مؤثرند؛ مویرگ‌های کبد از نوع ناپیوسته هستند. بررسی سایر گزینه‌ها: گزینهٔ «۲»: تخریب یاخته‌های خونی قرمز آسیب‌دیده و مرده در طحال و کبد انجام می‌شود. آهن آزاد شده در این فرایند فقط در کبد ذخیره می‌شود (نادرستی گزینهٔ ۲). گزینهٔ «۳»: مغز استخوان در هر دو سمت بدن وجود دارد، برای ساخته شدن گویچه‌های قرمز در مغز استخوان، علاوه بر وجود آهن، ویتامین B12 و فولیک‌اسید نیز لازم است. فولیک‌اسید، نوعی ویتامین از خانوادهٔ B است (نادرستی گزینهٔ ۳) که برای تقسیم طبیعی یاخته‌ای لازم است. کمبود آن باعث می‌شود یاخته‌ها به‌ویژه در مغز استخوان، تکثیر نشوند و تعداد گویچه‌های قرمز کاهش یابد. گزینهٔ «۴»: مغز استخوان به واسطهٔ ساختن پلاکت (گرده) و کبد به واسطهٔ ساختن عوامل پروتئینی، پروتئین فیبرینوژن و همچنین ذخیرهٔ ویتامین‌ها و یون‌ها (مثل ویتامین K و یون Ca) در انعقاد خون و تشکیل لخته مؤثر است؛ می‌دانیم بالاترین اندام لنفی بدن، مغز استخوان مربوط به استخوان‌های جمجمه است.

طبق شکل کتاب مجرای لنفی چپ از پشت سیاهرگ گردنی عبور می‌کند. بررسی سایر گزینه‌ها: گزینهٔ «۱»: با توجه به شکل کولون پایین‌رو در سمت چپ نسبت به کولون بالارو در سمت راست در مجاورت گره‌های لنفی بیشتری است. گزینهٔ «۲»: سرخرگ طحال به نسبت سیاهرگ آن در سطح بالاتری است و در نتیجه به قلب نزدیک‌تر است. گزینهٔ «۴»: با توجه به شکل کتاب هر دو ۵ عدد و برابرند.

تنظیم اصلی جریان خون در مویرگ‌ها بر اساس نیاز بافت به اکسیژن و مواد مغذی با تنگ و گشاد شدن سرخرگ‌های کوچک (تغییر فعالیت انقباضی یاخته‌های ماهیچهٔ دیوارهٔ رگ) انجام می‌شود که قبل از مویرگ‌ها قرار دارند. در نتیجه این رگ‌ها زمانی که قلب در حال استراحت است و بافت به اکسیژن نیاز دارد، ممکن است گشاد شوند (رد گزینهٔ ۳).

بررسی سایر گزینه‌ها:

گزینهٔ «۱»: در هنگام بازگشت دیوارهٔ گشاد شدهٔ سرخرگ‌های بزرگ به حالت اولیه، فشار کمینهٔ خون ثبت می‌شود.

گزینهٔ «۲»: سرخرگ‌ها خون را از قلب خارج می‌کنند و به بافت‌های بدن می‌رسانند، علاوه بر این باعث حفظ پیوستگی جریان خون و هدایت آن در این رگ‌ها می‌شوند. بنابراین جریان خون در این رگ‌ها همواره پیوسته است.

در مهره‌دارانی که گردش خون مضاعف دارند، فشارخون لازم برای تبادلات گازی، کمتر از فشارخون لازم برای گردش خون عمومی می‌باشد. مطابق شکل این مهره‌داران عبارتند از: پستانداران، پرندگان، خزندگان و دوزیستان بالغ. حفرات بالایی قلب در این جانوران همان دهلیزها هستند که یکی از آن‌ها خون روشن و دیگری خون تیره دریافت می‌کند.

بررسی سایر گزینه‌ها:

گزینهٔ «۱»: دقت کنید که خون تیره از دهلیز راست وارد می‌شود و خون روشن از دهلیز چپ وارد می‌شود.

گزینهٔ «۲»: منظور از قطورترین حفرات، همان بطن‌ها می‌باشد. دقت کنید که مطابق شکل در دوزیستان بالغ تنها یک عدد بطن وجود دارد. همچنین در بیشتر خزندگان جدایی کامل بطن‌ها از یکدیگر رخ نداده است.

گزینهٔ «۴»: در مهره‌دارانی که دو بطن دارند، یکی از بطن‌ها همواره مسئول پمپ خون به شش‌ها و دیگری همواره مسئول پمپ خون به سراسر بدن می‌باشد.

مطابق شکل قابل دریافت است که در محل قرارگیری هستهٔ یاخته‌های مویرگ منفذدار (قابل مشاهده در کلیه) منفذی وجود ندارد.

بررسی سایر گزینه‌ها:

گزینهٔ «۲»: این مورد برای مویرگ ناپیوسته است.

گزینهٔ «۳»: غشای پایهٔ مویرگ‌های منفذدار فاقد منفذ می‌باشد.

گزینهٔ «۴»: این گزینه برای مویرگ‌های پیوسته درست است.

منظور فرایند لخته است. مطابق تصویر در هنگام ایجاد لختهٔ گلبول‌های قرمز به هم متصل می‌شوند و در نتیجه کربوهیدرات (مولکول‌های منشعب غشایی) در محل اتصال غشاها به هم متصل می‌شوند.

بررسی سایر گزینه‌ها:

گزینهٔ «۱»: ویتامین K نه یون پتاسیم به منظور این فرایند نیاز است.

گزینهٔ «۲»: این مورد ویژگی تشکیل درپوش هنگام خون‌ریزی‌های محدود است.

گزینهٔ «۴»: دقت کنید که ترومبین باعث تغییر شکل فیبرینوژن خواهد شد و پروترومبین آنزیم نیست.

بررسی موارد:

الف) این مورد در ارتباط با سرخرگ‌ها و سیاهرگ‌ها صادق است.

ب) سرخرگ‌ها با داشتن دیوارهٔ محکم و کشسان، در هنگام ثبت موج P و استراحت عمومی، موجب پیوستگی جریان خون می‌گردد.

ج) در همهٔ انواع این رگ‌ها خونی که جریان دارد واجد غلظت اکسیژن بیشتری نسبت به کربن‌دی‌اکسید است که سبب نادرستی این مورد برای تمام انواع این رگ‌ها می‌شود.

افزایش کربن‌دی‌اکسید، با گشاد کردن سرخرگ‌های کوچک میزان جریان خون را در آن‌ها افزایش می‌دهد. می‌دانیم کربن‌دی‌اکسید تولیدی در بافت، به طور عمده به صورت بی‌کربنات در خوناب حمل می‌شود. برای تولید بی‌کربنات فعالیت آنزیم کربنیک‌انیدراز در گویچه‌های قرمز ضروری است.

بررسی سایر گزینه‌ها:

گزینهٔ «۱»: تعبیر صورت سؤال مربوط به دستگاه عصبی خودمختار است، اما گزارهٔ دوم دربارهٔ گیرنده‌های مؤثر در حفظ فشار سرخرگی بیان شده است. دقت کنید در متن کتاب آمده است که دستگاه عصبی خودمختار نیاز بدن به مواد مغذی و اکسیژن را در شرایط خاص به خوبی تأمین می‌کند، اما حفظ فشار سرخرگی تحت تأثیر فعالیت گیرنده‌های مواد شیمیایی (حساس به کاهش اکسیژن و افزایش CO₂ و H⁺) و گیرنده‌های حساس به تغییرات فشار، نیازهای بدن را در شرایط خاص تأمین می‌کنند.

گزینهٔ «۲»: می‌دانیم علاوه بر دستگاه عصبی خودمختار، هورمون‌ها نیز در میزان ضربان قلب مؤثر هستند؛ مرکز هماهنگی اعصاب خودمختار در بصل‌النخاع و پل مغزی نزدیک مرکز تنفس است.

گزینهٔ «۴»: دستگاه عصبی خودمختار، هورمون‌های مترشحه از غدد درون‌ریز مثل فوق کلیه (صرفاً این مورد در گزینهٔ ۴ بیان شده) حتی گیرنده‌های مؤثر در حفظ فشار سرخرگی بر میزان برون‌دهٔ قلبی مؤثرند.

مطابق متن صفحهٔ ۶۶ کتاب درسی می‌توان دریافت گزینهٔ ۳ به‌درستی مطرح شده است.

بررسی سایر گزینه‌ها:

گزینهٔ «۱»: جملهٔ دربارهٔ ماهی درست است، اما ماهی دارای گردش خون ساده می‌باشد.

گزینهٔ «۲»: در کروکودیل برخلاف لاک‌پشت، جدایی کامل بطن‌ها اتفاق افتاده است.

گزینهٔ «۴»: خون خروجی از قلب قورباغه روشن نبوده و نیمه‌روشن (حاصل اختلاط روشن و تیره) است.

الف) دریچهٔ سینی سرخرگی ششی ب) دریچهٔ سینی آئورتی ج) دریچهٔ سه‌لختی د) دریچهٔ دولختی

خون موجود در سمت راست قلب، کم‌اکسیژن است و با عبور از دریچهٔ سه‌لختی، وارد بطن راست می‌شود (نه خون پراکسیژن).

با نسبت‌گیری: ۰/۶ ثانیه ↔ ۱ ضربان، پس در ۶۰ ثانیه: x = 100 ضربان در دقیقه.

قلب او در دقیقه ۱۰۰ ضربان دارد. میزان برون‌دهٔ قلب در فرد بزرگسال در حال استراحت حدود ۵ لیتر (۵۰۰۰ میلی‌لیتر) در دقیقه است.

برون‌دهٔ قلب = حجم ضربه‌ای × تعداد ضربان در دقیقه ۵۰۰۰ = x × ۱۰۰ → x = ۵۰ میلی‌لیتر

در هنگام بازدم معمولی، هیچ‌یک از ماهیچه‌های بین‌دنده‌ای و دیافراگم منقبض نیستند.

علت نادرستی سایر گزینه‌ها:

گزینه‌های «۱» و «۲»: در هنگام دم معمولی و عمیق، ماهیچهٔ بین‌دنده‌ای خارجی و دیافراگم منقبض هستند.

گزینهٔ «۴»: در هنگام بازدم عمیق، انقباض ماهیچهٔ بین‌دنده‌ای داخلی دیده می‌شود.

A سرخرگ آئورت را نشان می‌دهد و B سرخرگ ششی را نشان می‌دهد. هر دو رگ از بطن‌ها خارج می‌شوند.

فقط «الف» درست است. سیاهرگ باب وارد کبد می‌شود.

علت نادرستی سایر موارد:

ب) سرخرگ ششی خون تیره حمل می‌کند.

ج) هر دو (A و B) از بطن خارج می‌شوند (بزرگ‌سیاهرگ زبرین وارد دهلیز می‌شود، خارج نمی‌شود).

د) هر دو به اندام‌ها می‌روند؛ شش نیز یک اندام است.

در هنگام دم عمیق، تمام هوای جاری وارد شش‌ها می‌شود و هوای مرده بخشی از هوای ذخیرهٔ دمی است (نه بخشی از «الف»).

طبق جملهٔ فعالیت کتاب، انقباض بطن‌ها از قسمت پایین آن‌ها شروع شده و به‌سمت بالا ادامه می‌یابد.

هنگام انقباض بطن‌ها، دریچه‌های دولختی و سه‌لختی بسته هستند و دریچه‌های سینی باز هستند تا خون از بطن‌ها وارد سرخرگ‌ها شود.

هنگام استراحت عمومی، خون دهلیزها وارد بطن‌ها می‌شود؛ پس دریچه‌های دولختی و سه‌لختی باز هستند، اما دریچه‌های سینی بسته هستند.

هنگام استراحت عمومی، خون روشن از دهلیز چپ وارد بطن چپ شده و خون تیره از دهلیز راست وارد بطن راست می‌شود.

آبشش ماهی شامل کمان آبششی، رشته‌های آبششی و تیغه‌های آبششی است که مویرگ‌ها در تیغه‌ها قرار دارند.

علت نادرستی سایر گزینه‌ها:

گزینهٔ «۲»: حلزون از بی‌مهرگان خشکی‌زی است و شش دارد.

گزینهٔ «۳»: پرندگان علاوه بر شش، کیسه‌های هوادار دارند که کارایی تنفس آن‌ها را نسبت به پستانداران افزایش می‌دهد.

گزینهٔ «۴»: دوزیستان در زمان نوزادی با آبشش و در زمان بلوغ با شش تنفس می‌کنند.

کربن دی‌اکسید، برم تیمول بلو آبی‌رنگ را به رنگ زرد درمی‌آورد و افزایش آن در خون از عوامل مؤثر در تنظیم تنفس است.

کربن دی‌اکسید، آب‌آهک بی‌رنگ را شیری‌رنگ می‌کند. بیشترین مقدار کربن دی‌اکسید به‌صورت یون بی‌کربنات در پلاسما است.

نایژهٔ اصلی دارای غضروف‌های حلقوی است، ولی نایژه‌های فرعی دارای غضروف‌های بریده است.

علت نادرستی سایر گزینه‌ها:

گزینهٔ «۱»: سرخرگ‌ها دیوارهٔ محکم‌تری نسبت به سیاهرگ‌ها دارند و به همین علت برخلاف سیاهرگ‌ها، دهانهٔ آن‌ها حتی در نبود خون هم باز است، ولی دهانهٔ سیاهرگ‌ها در نبود خون بسته است.

گزینهٔ «۲»: نایژه‌ها به‌علت دارا بودن غضروف، زبر هستند و دهانهٔ آن‌ها باز می‌باشد؛ ماهیچهٔ نایژه‌ها و سرخرگ‌ها از نوع صاف و تک‌هسته‌ای است.

گزینهٔ «۴»: در دستگاه تنفس گوسفند، قبل از دو نایژهٔ اصلی، یک انشعاب سوم هم مشاهده می‌شود که به شش راست می‌رود.

نایژهٔ اصلی دارای غضروف‌های حلقوی است، ولی نایژه‌های فرعی دارای غضروف‌های بریده است.

علت نادرستی سایر گزینه‌ها:

گزینهٔ «۱»: سرخرگ‌ها دیوارهٔ محکم‌تری نسبت به سیاهرگ‌ها دارند و به همین علت برخلاف سیاهرگ‌ها، دهانهٔ آن‌ها حتی در نبود خون هم باز است، ولی دهانهٔ سیاهرگ‌ها در نبود خون بسته است.

گزینهٔ «۲»: نایژه‌ها به‌علت دارا بودن غضروف، زبر هستند و دهانهٔ آن‌ها باز می‌باشد؛ ماهیچهٔ نایژه‌ها و سرخرگ‌ها از نوع صاف و تک‌هسته‌ای است.

گزینهٔ «۴»: در دستگاه تنفس گوسفند، قبل از دو نایژهٔ اصلی، یک انشعاب سوم هم مشاهده می‌شود که به شش راست می‌رود.

بررسی همهٔ موارد:
- الف) نادرست — بیشترین میزان CO₂ به صورت یون بی‌کربنات توسط خون‌آب (پلاسما) حمل می‌شود.
- ب) درست — لایهٔ خارجی پردهٔ جنب نسبت به لایهٔ داخلی آن، به دنده‌ها و در نتیجه ماهیچه‌های بین‌دنده‌ای نزدیک‌تر است.
- ج) درست — بخشی از هوای دمی به نام هوای مرده که حدود ۱۵۰ میلی‌لیتر است، در بخش هادی دستگاه تنفسی می‌ماند و به بخش مبادله‌ای نمی‌رسد.

نایژهٔ اصلی دارای غضروف‌های حلقوی است، ولی نایژه‌های فرعی دارای غضروف‌های بریده است.

علت نادرستی سایر گزینه‌ها:

گزینهٔ «۱»: سرخرگ‌ها دیوارهٔ محکم‌تری نسبت به سیاهرگ‌ها دارند و به همین علت برخلاف سیاهرگ‌ها، دهانهٔ آن‌ها حتی در نبود خون هم باز است، ولی دهانهٔ سیاهرگ‌ها در نبود خون بسته است.

گزینهٔ «۲»: نایژه‌ها به‌علت دارا بودن غضروف، زبر هستند و دهانهٔ آن‌ها باز می‌باشد؛ ماهیچهٔ نایژه‌ها و سرخرگ‌ها از نوع صاف و تک‌هسته‌ای است.

گزینهٔ «۴»: در دستگاه تنفس گوسفند، قبل از دو نایژهٔ اصلی، یک انشعاب سوم هم مشاهده می‌شود که به شش راست می‌رود.

در مرحلهٔ استراحت عمومی قلب، دریچه‌های دولختی و سه‌لختی باز و دریچه‌های سینی بسته‌اند؛ بنابراین، خون از دهلیزها خارج و به بطن‌ها وارد می‌شود، اما خون از بطن‌ها خارج نمی‌شود.