اگر نتیجه کنکور امسال آن چیزی نبوده که انتظارش را داشتید، احتمالا اولین سؤالی که ذهنتان را درگیر کرده این است که پشت کنکور بمونم یا نه؟ آیا یک سال دیگر تلاش کردن ارزشش را دارد یا بهتر است همین امسال وارد دانشگاه شوید؟
واقعیت این است که هیچ پاسخ یکسانی برای همه وجود ندارد. پشت کنکور موندن برای بعضی از داوطلبان تصمیم خوبی بوده و برای بعضی دیگر فقط باعث از دست رفتن یک سال زمان میشود. به همین دلیل قبل از هر تصمیمی باید شرایط خودتان را واقعبینانه بررسی کنید، نه اینکه صرفا تحت تأثیر حرف دوستان، رتبههای برتر یا فضای شبکههای اجتماعی قرار بگیرید.
در این صفحه از رتبه برتر بررسی میکنیم پشت کنکور موندن خوبه؟ چه کسانی بهتر است یک سال دیگر تلاش کنند، چه افرادی بهتر است انتخاب رشته کرده و وارد دانشگاه شوند و اگر تصمیم به پشت کنکور موندن گرفتید، چگونه این سال را به بهترین شکل مدیریت کنید.
قبل از هر تصمیم، وضعیت خودتان را دقیق بررسی کنید
بزرگترین اشتباه بسیاری از داوطلبان این است که بدون تحلیل شرایط، تصمیم میگیرند. صرف اینکه امسال نتیجه خوبی نگرفتهاید، دلیل کافی برای پشت کنکور موندن نیست. مثلا اگر هدفتان پزشکی دانشگاه دولتی است، اما فاصله زیادی با رتبههای قبولی دارید، باید بررسی کنید که آیا واقعا میتوانید این فاصله را جبران کنید یا خیر. اما اگر فقط چند هزار رتبه با هدفتان فاصله دارید و امسال هم اشتباهات مشخصی در برنامهریزی یا آزمونها داشتهاید، پشت کنکور موندن میتواند تصمیم منطقی باشد.
دقت کنید که پشت کنکور ماندن الزاما به این معنی نیست که شما برای سال آینده، معلومات امسال را دارید و در طول یک سال زمان میتوانید شرایط خود را بهتر کنید؛ چه بسا موارد متعددی که من بهعنوان مشاور تحصیلی در طول سالها رو به رو شدهام که در سال دوم، حتی موفق به کسب نتیجه سال اول هم نشدهاند. یک سال تمام در خانه درس خواندن به دور از مدرسه و جو دوستان، سختیهای خاص خود را دارد و باید ببینید که آیا میتوانید با آن کنار بیایید یا خیر.
از طرف دیگر، فراموش نکنید که به جز رشتههای علوم پزشکی، بنابراین اگر صرفا هدفتان تحصیل در یک رشته خاص است، بهجز رشتههای حوزه درمان گروه پزشکی، برای سایر رشتهها شاید ورود به دانشگاه منطقیتر باشد.
انتخاب رشته یا پشت کنکور؛ پاسخ در رشته تحصیلی شما متفاوت است
وقتی صحبت از انتخاب رشته یا پشت کنکور ماندن میشود، نمیتوان برای همه گروههای آزمایشی یک نسخه واحد پیچید. در گروه تجربی، شرایط کاملا متفاوت است. بخش زیادی از داوطلبان فقط به پزشکی، دندانپزشکی، داروسازی یا رشتههای پیراپزشکی علاقه دارند و به دلیل ظرفیت محدود این رشتهها، بسیاری از آنها مجبور میشوند بین پشت کنکور موندن یا انتخاب رشتههای پایینتر یکی را انتخاب کنند. البته اگر سوابق تحصیلی مناسبی ندارند، باید علاوه بر کنکور، برای ترمیم معدل نیز برنامهریزی داشته باشند.
اما در رشتههای ریاضی و انسانی، شرایط کمی متفاوت است. در این گروهها اکثر رشتهها علاوه بر پذیرش با کنکور، ظرفیت بدون کنکور هم دارند. تقریبا اکثر رشتههای پرطرفدار مانند حقوق، روانشناسی، حسابداری، مدیریت، مهندسی کامپیوتر، مهندسی برق و بسیاری از رشتههای دیگر، از طریق پذیرش صرفا با سوابق تحصیلی نیز در بسیاری از دانشگاهها ارائه میشوند. بنابراین داوطلبها باید بین دانشگاههای ضعیفتر، دانشگاه آزاد یا غیرانتفاعی و پشت کنکور موندن تصمیم بگیرند. البته برای داوطلبهایی که امکان پرداخت شهریه را ندارند یا قصد خواندن یک رشته خوب در دانشگاه سراسری معتبر را دارند، شرایط متفاوت است.
در چه شرایطی پشت کنکور بمانیم و در چه شرایطی نمانیم؟
قبل از اینکه درباره پشت کنکور موندن تصمیم بگیرید، شرایط خودتان را با جدول زیر مقایسه کنید. این جدول میتواند دید واقعبینانهتری نسبت به تصمیم نهایی به شما بدهد.
| بهتر است پشت کنکور بمانید اگر… | بهتر است امسال وارد دانشگاه شوید اگر… |
| هدفتان فقط رشتههایی مثل پزشکی، دندانپزشکی یا داروسازی است و حاضر نیستید رشته دیگری بخوانید. | از رشتههای دیگری هم رضایت دارید و صرفا دانشگاه ایدهآلتان را از دست دادهاید. |
| امسال به دلیل کمکاری، برنامهریزی اشتباه یا مشکلات شخصی نتیجه واقعی خودتان را نگرفتهاید. | امسال نهایت توانتان را گذاشتهاید و فاصله زیادی با رشته یا دانشگاه هدفتان دارید. |
| انگیزه و انرژی کافی برای یک سال مطالعه جدی دارید. | مطمئن نیستید که بتوانید یک سال دیگر با همان انگیزه درس بخوانید. |
| خانواده از تصمیم شما حمایت میکنند و از نظر روحی و مالی مشکلی ندارید. | فشار روحی، مالی یا خانوادگی ممکن است مانع مطالعه مؤثر شما شود. |
| برای رفع ضعفهای سال قبل برنامه مشخص و قابل اجرا دارید. | هنوز نمیدانید دقیقا قرار است چه چیزی را نسبت به امسال تغییر دهید. |
نکته مهم این است که پشت کنکور موندن خوبه؟ پاسخ ثابتی ندارد؛ اگر قرار باشد همان روش سال قبل را تکرار کنید، احتمال اینکه نتیجه متفاوتی بگیرید چندان زیاد نیست. اما اگر علتهای عدم موفقیتتان را پیدا کرده باشید و برای رفع آنها برنامه داشته باشید، یک سال دیگر میتواند نتیجه کاملاً متفاوتی رقم بزند.
مزایای پشت کنکور موندن
اگر تصمیم شما برای پشت کنکور موندن آگاهانه باشد، این مسیر مزایای قابل توجهی دارد.
شما یک بار مسیر را تجربه کردهاید
برخلاف سال اول، دیگر با فضای کنکور غریبه نیستید. میدانید سوالات چگونه طراحی میشوند، نقاط ضعف خودتان را میشناسید و تجربه آزمونهای آزمایشی و کنکور را دارید. همین موضوع باعث میشود مطالعه هدفمندتری داشته باشید.
زمان بیشتری برای مطالعه خواهید داشت
دیگر لازم نیست هر روز چندین ساعت در مدرسه حضور داشته باشید، امتحانات مستمر بدهید یا درگیر تکالیف مدرسه باشید. اگر برنامهریزی درستی داشته باشید، زمان مفید مطالعه شما نسبت به دوران مدرسه میتواند به شکل محسوسی افزایش پیدا کند.
ضعفهای خود را بهتر جبران میکنید
شاید امسال در زیست یا ریاضی مشکل داشتهاید یا در آزمونها مدیریت زمان ضعیفی داشتهاید. حالا دقیقا میدانید باید روی کدام بخشها بیشتر کار کنید و زمانتان را هوشمندانهتر تقسیم کنید.
استرس ناشناخته بودن کنکور کمتر میشود
اولین تجربه کنکور معمولا با استرس زیادی همراه است. اما در سال دوم، چون فضای آزمون را تجربه کردهاید، کنترل احساسات و مدیریت جلسه آزمون برایتان سادهتر خواهد بود.
البته تمام این مزایا زمانی ارزشمند هستند که واقعا از فرصت پشت کنکور موندن استفاده کنید؛ نه اینکه فقط یک سال دیگر را بدون تغییر جدی سپری کنید.
معایب پشت کنکور موندن
در کنار مزایا، پشت کنکور موندن چالشهایی هم دارد که نباید آنها را نادیده گرفت.
فشار روحی بیشتر از سال اول است
سال دوم معمولا انتظار خانواده و اطرافیان بیشتر میشود. بسیاری از داوطلبان احساس میکنند دیگر فرصت اشتباه ندارند و همین موضوع گاهی فشار روانی زیادی ایجاد میکند.
دیگر فضای مدرسه را ندارید
مدرسه، کلاس، معلم و دوستان تا حدی باعث ایجاد نظم در مطالعه میشوند. وقتی این محیط حذف شود، حفظ انگیزه و نظم شخصی سختتر خواهد شد؛ مخصوصا اگر برنامه روزانه مشخصی نداشته باشید.
اهمالکاری بزرگترین دشمن شماست
یکی از رایجترین اشتباهات داوطلبان پشت کنکوری این است که تصور میکنند یک سال زمان بسیار زیادی است و همیشه فرصت جبران وجود دارد. همین طرز فکر باعث میشود شروع مطالعه را مدام عقب بیندازند و چند ماه پایانی را با استرس شدید سپری کنند.
ممکن است نتیجه بهتر تضمینشده نباشد
این شاید مهمترین نکته باشد. خیلیها تصور میکنند صرف پشت کنکور موندن باعث بهبود رتبه میشود؛ در حالی که اگر کیفیت مطالعه، منابع، آزمونها و برنامهریزی تغییر نکند، حتی ممکن است نتیجه سال دوم از سال اول هم ضعیفتر شود.
به همین دلیل اگر تصمیم به پشت کنکور موندن میگیرید، باید از همان ابتدا مشخص باشد قرار است چه تفاوتی نسبت به سال گذشته ایجاد کنید. فقط بیشتر درس خواندن کافی نیست؛ باید بهتر درس بخوانید.
شرایط پشت کنکور موندن برای داوطلبان پسر
اگر داوطلب پسر هستید، قبل از تصمیم برای پشت کنکور موندن حتما باید وضعیت نظام وظیفه خود را بررسی کنید. به طور کلی، مشمولان خدمت وظیفه پس از دریافت دیپلم فقط یک سال فرصت (فرجه معرفی) دارند تا وضعیت تحصیلی خود را مشخص کنند. اگر در این بازه وارد دانشگاه نشوند و معافیت تحصیلی جدید دریافت نکنند، دیگر امکان ادامه پشت کنکور موندن بدون تعیین تکلیف نظام وظیفه را نخواهند داشت. یعنی اگر پشت کنکور بمانید، سال آینده باید حتما وارد دانشگاه شوید و دیگر امکان پشت کنکور ماندن را نخواهید داشت؛ البته ثبتنام در یک دانشگاه و استفاده از معافیت تحصیلی آن برای کنکور مجدد، راهکاری است که خیلی از داوطلبها آن را بهکار میبرند. بنابراین اگر پسر هستید و بین انتخاب رشته یا پشت کنکور مردد ماندهاید، حتما قبل از هر تصمیم، آخرین قوانین نظام وظیفه را بررسی کنید یا از یک مشاور آگاه کمک بگیرید تا بعدا با مشکلی مواجه نشوید.
اگر پشت کنکور ماندم، چه کار کنم؟
بسیاری از داوطلبان تصور میکنند مهمترین تصمیم، پشت کنکور موندن است؛ در حالی که تصمیم اصلی تازه از روز بعد شروع میشود. اگر قرار است یک سال دیگر برای کنکور تلاش کنید، باید برنامهای متفاوت نسبت به سال قبل داشته باشید.
- اول از همه، اشتباهات امسال را پیدا کنید
- از خودتان بپرسید چرا نتیجه دلخواه را نگرفتید؟
- کم درس خواندید؟
- برنامه نداشتید؟
- منابع مناسبی انتخاب نکردید؟
- آزمون آزمایشی را جدی نگرفتید؟
- مدیریت زمان جلسه آزمون مشکل داشت؟
تا زمانی که دلایل اصلی مشخص نشود، احتمال تکرار همان نتیجه وجود دارد. از همان تابستان شروع کنید؛ یکی از اشتباهات رایج داوطلبان این است که با توهم این موضوع که زمان زیادی دارند، مطالعه را به مهر یا آبان موکول میکنند. اگر تصمیم به پشت کنکور موندن گرفتهاید، بهترین زمان شروع، بلافاصله بعد از اعلام نتایج و پایان فرآیند انتخاب رشته است. هر ماه تأخیر، فشار ماههای پایانی را چند برابر خواهد کرد.
وقتی دیگر مدرسهای وجود ندارد، تنها چیزی که نظم مطالعه را حفظ میکند، برنامهریزی دقیق و آزمونهای منظم است. شرکت در آزمونهای آزمایشی باعث میشود هم انگیزه مطالعه حفظ شود و هم بتوانید پیشرفت خود را به صورت واقعی ارزیابی کنید. پشت کنکوری بودن یعنی ساعتهای طولانی درس خواندن در خانه. اگر برای خودتان ساعت مشخص، محل مطالعه مناسب و برنامه استراحت نداشته باشید، خیلی زود احساس خستگی و فرسودگی خواهید کرد.
حتی اگر تصمیم دارید پشت کنکور بمانید، شانس خود در انتخاب رشته را امتحان کنید
یکی از مهمترین توصیههایی که به داوطلبان دارم این است که اگر شرایطش را دارید، حتماً در انتخاب رشته شرکت کنید؛ حتی اگر هنوز فکر میکنید سال آینده دوباره کنکور خواهید داد. دلیلش هم ساده است؛ شاید نتیجه انتخاب رشته بهتر از چیزی باشد که امروز تصور میکنید. ممکن است در دانشگاه یا رشتهای قبول شوید که بعد از کمی تحقیق، متوجه شوید آن هم میتواند آینده خوبی برایتان بسازد. حتی اگر کاملاً ایدهآل نباشد، شاید در زمان ثبتنام دانشگاه نظرتان نسبت به پشت کنکور موندن تغییر کند.
البته این موضوع یک شرط مهم دارد؛ باید قوانین مربوط به محرومیت از کنکور سال بعد و شرایط انصراف از دانشگاه را بدانید تا انتخاب رشته شما بدون ریسک انجام شود. البته قوانین کنکور در اینباره کاملا مشخص است و صرفا داوطلبهایی که در دورههای رایگان روزانه کد رشتههای با آزمون پذیرفته شوند، حتی اگه قصد ثبتنام و شروع تحصیل را نداشته باشند، از کنکور سراسری سال آینده محروم خواهند شد. بنابراین قبل از ثبت انتخابها، حتما این موارد را بررسی کنید یا از مشاوره انتخاب رشته باتجربه کمک بگیرید.
به طور کلی، اگر بتوانید انتخاب رشته یا پشت کنکور را با آگاهی و بدون ایجاد محرومیت برای سال آینده مدیریت کنید، شرکت در انتخاب رشته تقریبا هیچ ضرری ندارد و حتی ممکن است یک فرصت بسیار خوب پیش رویتان قرار دهد.
جمعبندی
اینکه پشت کنکور موندن خوبه؟ یا نه، پاسخ ثابتی ندارد. بعضی از داوطلبان با یک سال تلاش هدفمند، به رشته و دانشگاه رؤیایی خود میرسند و بعضی دیگر فقط همان اشتباهات گذشته را تکرار میکنند. اگر فاصله شما با هدفتان منطقی است، انگیزه کافی دارید، خانواده از شما حمایت میکنند و برای رفع نقاط ضعف خود برنامه مشخصی دارید، پشت کنکور موندن میتواند تصمیم درستی باشد.
اما اگر صرفاً به امید اینکه «سال بعد خودبهخود بهتر میشود» میخواهید یک سال دیگر صبر کنید، بهتر است دوباره درباره تصمیمتان فکر کنید. در نهایت، پیشنهاد ما این است که ابتدا شرایط خود را واقعبینانه بررسی کنید، انتخاب رشته را با دقت انجام دهید و سپس بر اساس اطلاعات و نه احساسات، بهترین تصمیم را برای آینده تحصیلی خود بگیرید.
هنوز نمیدانید پشت کنکور بمانید یا انتخاب رشته کنید؟
این تصمیم برای هر داوطلب متفاوت است و به عواملی مثل رتبه، سوابق تحصیلی، رشته مورد علاقه، شرایط مالی، دانشگاههای مدنظر و حتی روحیه شما بستگی دارد. اگر بین این دو گزینه مردد هستید، مشاوران رتبه برتر میتوانند شرایط شما را بهصورت اختصاصی بررسی کنند و بهترین مسیر را پیشنهاد دهند. کافی است که از طریق شمارههای درج شده در سایت با ما تماس بگیرید.
