رشته زیست جانوری چیست؟

اگر به دنیای حیوانات، رفتار آن‌ها، تکامل، ژنتیک، فیزیولوژی و پژوهش‌های زیستی علاقه دارید، رشته زیست جانوری می‌تواند یکی از جذاب‌ترین انتخاب‌های شما باشد. در این رشته دانشجویان ساختار بدن جانوران، عملکرد اندام‌ها، رفتار، تولیدمثل، اکولوژی، ژنتیک و فرآیندهای تکاملی موجودات زنده را به صورت علمی مطالعه می‌کنند. برخلاف تصور بسیاری از داوطلبان، رشته زیست جانوری فقط درباره شناسایی حیوانات نیست؛ بلکه بخش مهمی از آن به تحقیقات آزمایشگاهی، پروژه‌های علمی، حفاظت از گونه‌های جانوری، زیست‌شناسی مولکولی و مطالعات محیط زیست اختصاص دارد.

باید بدانید این رشته یکی از گرایش‌های علوم زیستی محسوب می‌شود و فارغ‌التحصیلان آن بیشتر در حوزه‌های پژوهشی، آموزشی، آزمایشگاهی و محیط زیست فعالیت می‌کنند. اگر در فرآیند انتخاب رشته تجربی این سؤال برایتان پیش آمده که رشته زیست جانوری چیست و چه مزایا و فرصت‌های شغلی دارد، تا انتهای این مقاله، همراه ما در رتبه برتر باشید.

رشته زیست جانوری مناسب چه افرادی است؟

قبل از انتخاب رشته زیست جانوری بهتر است بدانید این رشته بیشتر مناسب افرادی است که:

• به درس زیست‌شناسی علاقه واقعی دارند.
• از مطالعه کتاب‌های علمی و انجام تحقیقات لذت می‌برند.
• صبر و دقت بالایی در انجام آزمایش‌های مختلف دارند.
• به فعالیت‌های پژوهشی و دانشگاهی علاقه‌مند هستند.
• قصد ادامه تحصیل تا مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری را دارند.

اگر هدفتان صرفاً رسیدن به یک شغل پردرآمد بلافاصله بعد از کارشناسی است، شاید این رشته بهترین انتخاب نباشد؛ اما اگر به مسیر علمی و تحقیقاتی علاقه دارید، رشته زیست جانوری می‌تواند آینده مناسبی برایتان ایجاد کند.

دروس رشته زیست جانوری

دانشجویان این رشته علاوه بر دروس عمومی و پایه، واحدهای تخصصی متنوعی را نیز می‌گذرانند. مهم‌ترین دروس عبارت‌اند از:

جانورشناسی مهره‌داران	بیوشیمی	ژنتیک	اکولوژی جانوری
جانورشناسی بی‌مهرگان	زیست سلولی و مولکولی	حشره‌شناسی	میکروب‌شناسی
فیزیولوژی جانوری	تکامل	بافت‌شناسی	آمار زیستی
رفتارشناسی جانوران	انگل‌شناسی	جنین‌شناسی	روش تحقیق

بخش قابل توجهی از این دروس همراه با آزمایشگاه برگزار می‌شود و دانشجویان از همان دوران کارشناسی با کارهای عملی نیز آشنا می‌شوند.

گرایش‌های رشته زیست جانوری

پس از پایان دوره کارشناسی، امکان ادامه تحصیل در گرایش‌های متنوعی وجود دارد که مهم‌ترین آن‌ها شامل فیزیولوژی جانوری، رفتارشناسی جانوران، تکوین جانوری، بیوسیستماتیک جانوری و بافت شناسی و جنین شناسی است.

فیزیولوژی جانوری

بررسی عملکرد اندام‌ها و دستگاه‌های مختلف بدن جانوران، واکنش بدن به شرایط محیطی و سازوکارهای تنظیم فعالیت‌های حیاتی. این گرایش بیشتر برای افرادی مناسب است که به مباحث آزمایشگاهی و علوم پزشکی علاقه دارند.

رفتارشناسی جانوران

مطالعه رفتار گونه‌های مختلف جانوری، نحوه ارتباط، تولیدمثل، مهاجرت، تغذیه و سازگاری آن‌ها با محیط. این گرایش کاربرد زیادی در حیات وحش، محیط زیست و مراکز تحقیقاتی دارد.

تکوین جانوری

بررسی مراحل تشکیل جنین، رشد سلول‌ها و اندام‌ها از زمان لقاح تا تولد و مرگ. بسیاری از مباحث این گرایش با زیست‌شناسی سلولی و پزشکی ارتباط نزدیکی دارند.

بیوسیستماتیک جانوری

این گرایش روی شناسایی، طبقه‌بندی، تکامل و روابط بین گونه‌های مختلف جانوری تمرکز دارد و در تحقیقات تنوع زیستی و حفاظت از گونه‌ها کاربرد فراوانی دارد.

بافت‌شناسی و جنین‌شناسی

مطالعه ساختار میکروسکوپی بافت‌ها و مراحل تشکیل جنین که در پژوهش‌های پزشکی، دامپزشکی و علوم آزمایشگاهی نیز اهمیت زیادی دارد.

رشته زیست شناسی جانوری بدون کنکور

خبر خوب برای بسیاری از داوطلبان این است که رشته زیست شناسی جانوری بدون کنکور در اکثر دانشگاه‌های کشور ارائه می‌شود. به جز چند دانشگاه مطرح و پرمتقاضی، بسیاری از دانشگاه‌های دولتی، آزاد، پیام نور و غیرانتفاعی این رشته را صرفاً بر اساس سوابق تحصیلی پذیرش می‌کنند. بر اساس تجربه ما در رتبه برتر، داوطلبانی داشته‌ایم که با معدل کتبی حدود ۱۲ تا ۱۳ نیز در برخی دانشگاه‌های روزانه موفق به قبولی در رشته زیست شناسی جانوری شده‌اند. البته این موضوع هر سال به ظرفیت دانشگاه‌ها، استان محل سکونت و میزان رقابت بستگی دارد. اما در انتخاب رشته شهریور و حتی انتخاب رشته ورودی بهمن 1404 نیز تعداد زیادی قبولی در انتخاب رشته بدون کنکور داشته‌ایم؛ شما نیز برای بررسی شانس قبولی و کسب اطلاعات بیشتر، می‌توانید با ما تماس بگیرید.

نکته مهم این است که اگر قصد انتخاب رشته بدون کنکور دارید، فقط روی این رشته تمرکز نکنید. رشته‌هایی مانند زیست‌شناسی سلولی و مولکولی، زیست‌شناسی گیاهی، مهندسی گیاه‌پزشکی و مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی نیز گزینه‌های مناسبی هستند و بهتر است همه آن‌ها را با هم مقایسه کنید.

رتبه لازم برای قبولی زیست جانوری

اگر هدفتان دانشگاه‌های برتر مانند تهران، شهید بهشتی، فردوسی مشهد، شیراز یا اصفهان باشد، پذیرش از طریق کنکور است و هر چقدر دانشگاه معتبرتر باشد، طبیعتاً به رتبه‌های بهتری نیاز خواهید داشت. بررسی قبولی‌های یکی دو سال اخیر نشان می‌دهد که برای قبولی در دانشگاه‌های تهران و شهید بهشتی، به رتبه منطقه حدود 10-15 هزار نیاز دارید و برای قبولی در دانشگاه‌هایی نظیر فردوسی مشهد یا تبریز نیز رتبه سهمیه 20-25 هزار نیز کافی خواهد بود.

بازار کار رشته زیست شناسی جانوری

یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های داوطلبان، بازار کار رشته زیست شناسی جانوری است. واقعیت این است که فرصت‌های شغلی این رشته نسبت به رشته‌های پیراپزشکی و حتی مواردی چون میکروبیولوژی، محدودتر است؛ اما در صورت کسب مهارت و ادامه تحصیل، بازار کار مناسبی نیز وجود دارد. بخش زیادی از فارغ‌التحصیلان وارد حوزه‌های زیر می‌شوند:

• مراکز تحقیقاتی
• دانشگاه‌ها
• پژوهشگاه‌ها
• آزمایشگاه‌های تحقیقاتی
• سازمان حفاظت محیط زیست
• مراکز تکثیر و نگهداری گونه‌های جانوری
• باغ‌وحش‌ها
• مراکز پرورش آبزیان
• شرکت‌های دانش‌بنیان
• صنایع بیوتکنولوژی

در سال‌های اخیر، بازار کار رشته زیست شناسی جانوری بیش از گذشته به سمت فعالیت‌های پژوهشی، فناوری‌های زیستی و شرکت‌های دانش‌بنیان حرکت کرده است؛ بنابراین داشتن مهارت‌های آزمایشگاهی، نرم‌افزارهای آماری و زبان انگلیسی اهمیت زیادی دارد.

شغل های رشته زیست شناسی جانوری

مهم‌ترین شغل های رشته زیست شناسی جانوری عبارت‌اند از:

• پژوهشگر علوم زیستی
• کارشناس آزمایشگاه
• مدرس دانشگاه
• دبیر زیست‌شناسی (با داشتن شرایط استخدام)
• کارشناس محیط زیست
• کارشناس مراکز تحقیقاتی
• متخصص تکثیر و پرورش آبزیان
• کارشناس باغ‌وحش و مراکز نگهداری حیات‌وحش
• فعالیت در شرکت‌های دارویی و بیوتکنولوژی
• همکاری با شرکت‌های دانش‌بنیان

البته بسیاری از شغل های رشته زیست شناسی جانوری نیازمند ادامه تحصیل در مقطع کارشناسی ارشد یا دکتری هستند.

درآمد رشته زیست جانوری

درآمد رشته زیست جانوری کاملاً به مسیر شغلی شما بستگی دارد. افرادی که تنها با مدرک کارشناسی وارد بازار کار می‌شوند معمولاً درآمد متوسطی دارند، اما کسانی که در حوزه‌های پژوهشی، بیوتکنولوژی، شرکت‌های دانش‌بنیان یا دانشگاه‌ها فعالیت می‌کنند، معمولاً شرایط بهتری خواهند داشت.

اگر هدف شما افزایش درآمد رشته زیست جانوری است، بهتر است علاوه بر ادامه تحصیل، مهارت‌هایی مانند زبان انگلیسی، نرم‌افزارهای آماری، تکنیک‌های آزمایشگاهی و کار با تجهیزات تحقیقاتی را نیز یاد بگیرید.

مزایا و معایب رشته زیست جانوری

رشته زیست شناسی جانوری با وجود جذابیت‌های موضوعی و تحقیقاتی، محدودیت‌های شغلی خاص خود را دارد؛ در ادامه مهم‌ترین مزایا و معایب این رشته را ذکر کرده‌ایم.

مزایا	معایب
تنوع بالای زمینه‌های تحقیقاتی	بازار کار آن محدود است.
امکان ادامه تحصیل تا دکتری	برای درآمد مناسب معمولاً ادامه تحصیل لازم است
فرصت مناسب برای مهاجرت	رقابت برای استخدام در مراکز دولتی زیاد است.
ارتباط با حوزه‌های پزشکی، محیط زیست و بیوتکنولوژی	بیشتر فرصت‌های شغلی نیازمند مهارت‌های عملی و پژوهشی هستند.
امکان فعالیت در مراکز تحقیقاتی	نبود فرصت‌های شغلی کافی در زمینه تخصصی

سوالات متداول